Sözlük
Her biri birkaç satırda, tam sayfaya bağlantısıyla birlikte BotBlocker terimleri.
Güvenlik araçları kendilerine özgü terimler kullanır. Bir sayfada ya da bir ayarda bilmediğiniz bir terimle karşılaşırsanız onu burada bulabilirsiniz. Her girdi, terimin siteniz için ne anlama geldiğini anlatır. Ayrıca terimi ayrıntılı olarak açıklayan sayfaya bağlantı verir.
IP adresi ya da CDN gibi zaten herkesin bildiği terimler bu listede yer almaz. Kılavuzlar bunları iyi bir dış kaynağa bağlar. Girdiler İngilizce kılavuzdaki sırayı izler.
2FA
İki adımlı doğrulamanın kısaltması. Oturum açarken parolanıza ek olarak, genellikle bir uygulamadan gelen kodla verilen ikinci kimlik kanıtı. Bkz. İki adımlı doğrulama.
Ek modül (Add-on)
BotBlocker'ın yanına kurduğunuz ayrı bir modül. Bir iş daha ekler; örneğin bir dosya taraması ya da başka bir hizmete rapor gönderme. Çekirdek bu modül olmadan da çalışır. Bkz. Ek modüllere genel bakış.
Algılamayı atlatma (Anti-detect)
Herhangi bir CAPTCHA gösterilmeden önce otomatik bir tarayıcının izlerini arayan denetimler: gizli özellikler, sahte eklentiler, canvas ve WebGL sonuçları ve giriş zamanlaması. Headless araçlar, normal bir User-Agent kopyalasalar bile bu denetimleri sık sık geçemez. Bkz. Bot algılama sinyalleri.
ASN
Autonomous System Number (Otonom Sistem Numarası) kısaltması. Bu numara, bir adresin ait olduğu ağı tanımlar; örneğin bir internet sağlayıcısının ya da bir barındırma şirketinin aralığı. BotBlocker kuralları ziyaretçinin ağını kullanabilir. Bkz. Ülke ve ASN kuralları.
Yedekleme kodları (Backup codes)
Kimlik doğrulayıcı uygulamanızın bulunduğu cihazı kaybettiğinizde oturum açmanızı sağlayan tek kullanımlık kodlar. İki adımlı doğrulamayı kurarken bunları güvenli bir yerde saklayın. Bkz. İki adımlı doğrulama.
Yasak (Ban)
BotBlocker'ın bir adrese uyguladığı engelleme. Geçici yasak süresi dolunca biter; kalıcı yasak siz kaldırana kadar sürer. Bkz. Engellemeler ve yanıtlar.
BotBlocker API
BotBlocker sitelerinin tümü arasında saldırı sinyallerini paylaşan PRO hizmeti. Bunu açmak önerilen koruma düzeyidir: yerel denetimlerin üzerine ikinci bir görüş ekler ve sitenizi tüm ağla aynı hizada tutar. Hizmet yavaşsa ya da çalışmıyorsa siteniz tam yerel korumasını korur. Bkz. BotBlocker API.
Botnet
Tek bir denetleyici altında birlikte istek gönderen, ele geçirilmiş bilgisayarlardan oluşan bir topluluk. Adresler çok ve sürekli değişir, bu yüzden birini engellemek yetmez; BotBlocker örüntüleri ve paylaşılan sinyalleri kullanır. Bkz. Daha sıkı denetimler.
Kaba kuvvet (Brute force)
Parolaların ya da belirteçlerin tekrar tekrar denenmesi; genellikle oturum açma sayfasında ya da XML-RPC üzerinden. BotBlocker başarısız denemeleri sayar ve adresi engeller. Bkz. Oturum açma kaba kuvvet koruması.
Ön bellek arka ucu (Cache backend)
BotBlocker'ın kurallar ve sayaçlar için kullanabildiği hızlı depolama: Redis ya da Memcached. Eksikse ya da bozulursa siteniz onlar olmadan çalışmaya devam eder. Bkz. Ön bellek arka uçları.
Ön bellek atlama (Cache bypass)
Bir ön belleğe (PHP ön belleği, Nginx, CDN) bir sayfayı saklamamasını söyleyen üst bilgiler. BotBlocker bunları doğrulama sayfalarında ayarlar, böylece bir ön bellek güvenlik sayfasını asla herkese sunmaz. Bkz. Ön bellek arka uçları.
Doğrulama sayfası (Challenge page)
Denetlenen bir ziyaretçinin gördüğü sayfa. Kısa bir görev ya da görünmez bir denetim gösterir, ardından ziyaretçi geçince onu hatırlar. Bkz. Doğrulamaya genel bakış.
CIDR
Bir IP adresi aralığını yazmanın kısa yolu; örneğin 203.0.113.0/24. BotBlocker IP ve ASN kuralları CIDR aralıklarını kabul eder. Bkz. IP listeleri ve proxy'ler.
Devre kesici (Circuit Breaker)
Denetim akışında bir güvenlik molası. Tekrarlanan başarısızlıklardan sonra BotBlocker kısa bir bekleme süresi bekler ve yeniden dener; böylece bozuk bir sayfa ya da bir yeniden deneme fırtınası sonsuza dek döngüye girmez. Bkz. DDoS ve aracı dayanıklılığı.
Komut paleti (Command Palette)
Herhangi bir yönetici sayfasında Ctrl+K (Mac'te Cmd+K) ile açılan arama kutusu. Menülerde dolaşmadan her ayarı, sekmeyi ve eylemi bulur. Bkz. Başlangıç ekranı.
Tanımlama bilgisi ömrü (Cookie lifetime)
BotBlocker'ın denetimi geçen bir ziyaretçiyi ne kadar süre hatırladığı; böylece her ziyarette yeniden sorulmaz. Bkz. Tanımlama bilgileri ve oturumlar.
CSP
Content Security Policy (İçerik Güvenliği İlkesi). Tarayıcıya betikleri, biçemleri ve çerçeveleri hangi kaynaklardan yükleyebileceğini söyleyen bir üst bilgi. Bkz. Güvenlik üst bilgileri.
Doğrudan yerleştirme (Drop-in)
Sitenizin içerik klasöründeki tek bir dosya. WordPress'in yerleşik bir bölümünü değiştirir; örneğin nesne ön belleğini ya da bakım sayfasını. Eklentiler ekranında görünmediği için gözden kaçması kolaydır. Bkz. Eklentiler ekranında görünmeden çalışan dosyalar.
Erken başlatma (Early Init)
Bir başlatma kipi. BotBlocker, WordPress yüklenmeden önce listelerinizdeki adresleri engeller. PRO lisansı ve Early Init eklentisini gerektirir. Bkz. Erken başlatma ve Erken aşama ve MU kipi.
Yanlış pozitif (False positive)
BotBlocker'ın gerçek bir ziyaretçiyi bot olarak görmesi. Nadirdir ve o ziyaretçiye adres ya da yol bazında izin vererek düzeltirsiniz. Bkz. Belirli bir sorun için yardım bulma.
FCrDNS
Forward-confirmed Reverse DNS (İleri doğrulanmış ters DNS). BotBlocker'ın arama motoru botlarını ve AI tarayıcılarını doğrulamak için kullandığı yöntem: bir adresin gerçekten iddia ettiği sağlayıcıya ait olup olmadığını denetler. Sağlayıcının DNS'ini kontrol etmeden bunu geçemezsiniz. Bkz. Güvenilir botlar ve AI sağlayıcıları.
Dosya bütünlüğü (File integrity)
Sitenizdeki dosyaların olması gereken dosyalar olduğunu ve hiçbirinin değiştirilmediğini, eklenmediğini ya da silinmediğini denetlemek. Bkz. Kötü amaçlı yazılım tarayıcısı.
Ödeme geçidi (Gateway)
Sitenizde ödeme işlemini gerçekleştiren ödeme hizmeti. Bir geçit, ödemeyi doğrulamak için genellikle sitenize kendi sunucu isteğini gönderir. Bu istek normal bir ziyarete benzemez. Bkz. Ödeme geri çağırmaları.
Coğrafi engelleme (Geo-blocking)
Ziyaretçilere ülkelerine göre izin verme ya da onları engelleme. Bkz. Ülkeler ve ASN.
Sağlık puanı (Health Score)
Yönetici alanında sitenizin ne kadar iyi korunduğunu derecelendiren bir puan; Kritik'ten Güvenli'ye kadar bir düzeyle. Trafiğinizden değil, ayarlarınızdan gelir. Bkz. Başlangıç ekranı.
HMAC
Anahtarlı bir imza. BotBlocker kendi yanıtlarını imzalar; böylece onları bir DDoS koruma hizmetinin eklediği doğrulama sayfasından ayırt edebilir. Bkz. DDoS ve aracı dayanıklılığı.
Bal küpü (Honeypot)
Doğrulama sayfasındaki gizli bir alan. Gerçek ziyaretçiler onu görmez ve doldurmaz. Basit botlar sık sık her alanı doldurur. Bu yüzden doldurulmuş bir bal küpü, botun bir işareti daha olur. Bkz. Doğrulama kipleri.
HSTS
HTTP Strict Transport Security (Katı HTTP Aktarım Güvenliği). Tarayıcıların siteniz için yalnızca HTTPS kullanmasını sağlayan bir üst bilgi; bir bağlantı http dese bile. Bkz. Güvenlik üst bilgileri.
Karma kip (Hybrid Mode)
BotBlocker'ın kendi denetimini ve görünmez bir reCAPTCHA'yı aynı anda, iki katman olarak çalıştıran bir kip. Bkz. Doğrulama kipleri.
IPN
Instant Payment Notification (Anlık Ödeme Bildirimi): bir ödeme sağlayıcısının ödemeyi doğrulamak için gönderdiği sunucu isteği. BotBlocker bunun geçmesine izin verir, böylece siparişler kaybolmaz. Bkz. Ödeme geri çağırmaları.
JA3 and JA4
Bir istemcinin şifreli (HTTPS) bağlantıyı başlatma biçiminin iki parmak izi. BotBlocker bunları bilinen tarayıcılarla ve bot araçlarıyla karşılaştırır. Bir parmak izi bir kişiyi tanımlamaz. En iyi, diğer sinyallerle birlikte tek bir sinyal olarak çalışır. Bkz. TLS parmak izi.
Meşru menfaat (Legitimate interest)
BotBlocker'ın her ziyaretçiden izin istemeden sitenizi korumak için teknik verileri (örneğin bir IP adresini) işlemesine olanak tanıyan yasal dayanak (GDPR Madde 6(1)(f)). Bkz. Gizlilik ve veriler.
LLM / AI crawler
GPTBot, ClaudeBot ya da PerplexityBot gibi web sitelerini okuyan otomatik bir AI hizmeti. Her birine ayrı ayrı izin verebilir ya da onları engelleyebilirsiniz. Bkz. Güvenilir botlar ve AI sağlayıcıları.
Hesap kilidi (Lockout)
Tekrarlanan başarısız oturum açma denemelerinden sonra başlayan bir engelleme. Aşamalı bir kilit, her bir sonraki yasağı daha uzun yapar. Bkz. Hesap güvenliğine genel bakış.
Karma içerik (Mixed content)
Bir HTTPS sayfasının hâlâ eski http adresini kullanan bölümleri; örneğin görseller ya da betikler. Tarayıcının «güvenli değil» uyarısına neden olurlar. Bkz. HTTPS Protokolü.
mu-plugin
must-use plugin (zorunlu kullanımlı eklenti) kısaltması. Sitenizin mu-plugins klasöründeki bir eklentidir. WordPress bunu her istekte yükler ve Eklentiler ekranında kapatamazsınız. Bkz. Eklentiler ekranında görünmeden çalışan dosyalar.
Nesne ön belleği (Object cache)
WordPress'in tekrarlanan veritabanı sonuçlarını bellekte tutan bölümü. Redis ya da Memcached ile hızlıdır ve istekler arasında paylaşılır. Bkz. Ön bellek arka uçları.
Kaynak sunucu (Origin server)
Bir CDN'in ya da proxy'nin arkasındaki gerçek sunucunuz. Saldırganlar CDN'i atlamak için doğrudan ona ulaşmaya çalışır; BotBlocker bunu engellemeye yardımcı olur. Bkz. HTTP genel bakışı.
PII
Personally identifiable information (Kişisel olarak tanımlanabilir bilgiler): gerçek bir kişiye işaret eden veriler. BotBlocker bunları toplamaz ve saklamaz. Bkz. Gizlilik ve veriler.
Proxy üst bilgisi (Proxy header)
Bir CDN'in ya da proxy'nin eklediği ve gerçek ziyaretçi adresini taşıyan üst bilgi; örneğin CF-Connecting-IP ya da X-Forwarded-For. Bkz. Ağ bağlantı türleri.
PTR
Bir ters DNS kaydı: bir IP adresi için kayıtlı olan ana bilgisayar adı. Size bir adresin hangi ağa ait olduğunu söyler. BotBlocker, ziyaretçileri ve arama motoru botlarını denetlerken bunu bir ipucu olarak kullanır. Bkz. Ters DNS ön belleği.
Gerçek IP (Real IP)
Sitenizin önünde bir CDN ya da proxy varken proxy üst bilgilerinden alınan, ziyaretçinin gerçek adresi. Bkz. Ağ bağlantı türleri.
Yönlendiren (Referer)
Bir ziyaretçinin geldiği sayfa; tarayıcı tarafından gönderilir. BotBlocker bunu bir ipucu olarak ve kurallarda kullanır. Bkz. Arama ve yönlendiren davranışı.
Ters proxy (Reverse proxy)
Sitenizin önünde duran ve istekleri ona ileten bir sunucu; örneğin bir CDN, Nginx ya da bir yük dengeleyici. Bkz. Ön bellek arka uçları.
RKN
Roskomnadzor engelleme listesi. BotBlocker bunu, açabileceğiniz bulutla eşitlenen bir aralık listesi olarak sunar. Bkz. Ülke ve ASN kuralları.
RPH
requests per hour (saatteki istek sayısı) kısaltması. Bir tam saatteki istek sayısıdır. Dakika başına sınırların altında kalan yavaş botları bulur. Bkz. Davranış Analizi.
RPM
requests per minute (dakikadaki istek sayısı) kısaltması. Bir ziyaretçinin ya da bir ağın bir dakikada gönderdiği ortalama istek sayısıdır. Hız sınırları ve Davranış Analizi eklentisi bunu kullanır. Bkz. Hız sınırlama.
Gizli bağlantılar (Secret links)
Bir ayar sizi dışarıda bıraktığında BotBlocker'ı duraklatan ya da kapatan acil durum bağlantıları. İhtiyaç duymadan önce bunları kaydedin. Bkz. Acil kurtarma sırları.
Güvenli kip (Secure mode)
Güvenlik Denetimi Kipi ayarı. BotBlocker'ın hangi istekleri denetlediğini belirler. Tam Kip tüm istekleri, yönetici alanını, API'yi ve zamanlanmış görevleri de denetler. Bkz. Korumanın uygulandığı yerler.
Güvenlik üst bilgileri (Security headers)
Tarayıcıya güvenli davranmasını söyleyen, sunucu yanıtındaki ek kurallar; örneğin HSTS ya da CSP. Botları durdurmazlar ama kötüye kullanımı zorlaştırırlar. Bkz. Güvenlik üst bilgileri.
Oturum belirteci (Session token)
BotBlocker'ın denetimi geçen bir ziyaretçiye verdiği değer; böylece sonraki ziyaretler yeniden denetlenmez. Bkz. Tanımlama bilgileri ve oturumlar.
Kısa kod (Shortcode)
Ön yüzde canlı güvenlik istatistiklerini göstermek için bir sayfaya yapıştırdığınız etiket. Bkz. Araçlar.
Sessiz otomatik doğrulama (Silent Auto-Verify)
Varsayılan denetim kipi. Gerçek bir ziyaretçi tıklamadan arka planda geçer; bir bot «Erişim reddedildi» görür. Bkz. Doğrulama kipleri.
Kayan pencere (Sliding window)
İstekleri kayan bir dönem boyunca sayma yöntemi; zaman geçtikçe eski istekler düşer. Ani yüklenmeleri sabit bir pencereden daha iyi yumuşatır. Bkz. Hız sınırlama.
Alt ağ (Subnet)
Bir ağa ait olan adres grubu. Bunları birlikte saymak, çok sayıda adres kullanan dağıtık saldırıları yakalar. Bkz. Hız sınırlama.
Tehdit savunma akışı (Threat Defense Feed)
BotBlocker'ın güvenlik duvarı kurallarını güncel tutan bulut kural akışı; güncellemeler siz hiçbir şey yapmadan uygulanır. Bkz. Korumaya genel bakış.
TOTP
Time-based one-time password (Zamana dayalı tek kullanımlık parola). Bir kimlik doğrulayıcı uygulamasının, örneğin Google Authenticator, Authy, 1Password ya da Bitwarden'in iki adımlı oturum açma için gösterdiği kısa kod. Bkz. İki adımlı doğrulama.
TTFB
Time To First Byte (İlk Bayta Kadar Geçen Süre): sunucunun bir sayfayı göndermeye başlamasının ne kadar sürdüğü. Düşük olması daha iyidir. Bkz. Başarıma genel bakış.
Kullanıcı aracısı (User-Agent)
Bir tarayıcının ya da botun ne olduğunu söylemek için gönderdiği metin. Botlar bunu sık sık taklit eder, bu yüzden BotBlocker onu kanıt değil, bir ipucu olarak değerlendirir. Bkz. Bot algılama sinyalleri.
UTM
Bir bağlantıdaki etiketler; örneğin kaynak, ortam ya da kampanya adı. Analitik araçları bunları bir ziyaretin nereden geldiğini bulmak için kullanır. Aynı sayfaya çok sayıda etiketli bağlantı gittiğinde arama motorları yinelenenleri görebilir. Bkz. Arama ve yönlendiren davranışı.
VPN / Tor engelleme (VPN / Tor blocking)
Gerçek adresi gizledikleri için VPN ya da Tor üzerinden gelen ziyaretçileri engelleyen bir kural. Daha sıkı korumanın bir parçasıdır. Bkz. Daha sıkı denetimler.
WAF
Web Application Firewall (Web Uygulaması Güvenlik Duvarı). BotBlocker'ın, bilinen saldırı isteklerini WordPress ya da eklentileriniz işlemeden önce engelleyen bölümü. Bkz. Korumaya genel bakış.
Web kancası (Webhook)
Bir şey olduğunda, örneğin bir ödeme, başka bir hizmetin sitenize gönderdiği istek. Otomatiktir ama meşrudur, bu yüzden BotBlocker bunun geçmesine izin vermelidir. Bkz. Ödeme geri çağırmaları.
Web kabuğu (Webshell)
Sitenizde bir saldırganın komut çalıştırmasını sağlayan gizli bir betik. Kötü amaçlı yazılım tarayıcısı web kabuğu izlerini arar. Bkz. Kötü amaçlı yazılım tarayıcısı.
X-Robots-Tag
Arama motorlarına bir sayfaya nasıl davranacaklarını söyleyen bir yanıt üst bilgisi; örneğin onu dizinlememeleri (noindex). Bkz. Arama ve yönlendiren davranışı.
Sıfır gün (Zero-day)
Henüz düzeltmesi olmayan bir açığa yönelik saldırı. BotBlocker isteği, savunmasız kod çalışmadan önce engeller, böylece açığa hiç ulaşılmaz. Bkz. Korumaya genel bakış.